KavkazCenter :: Rusya

The Los Angeles Times'ın Moskova temsilcisi Sergey L. Loyko Sovyet muhalif yazar Voynoviç ile Moskova banliyosundaki villasında röportaj yaptı (fotoğrafa bak). Yazar Putin'in günlerinin sayılı olduğunu söylüyor.

Loyko Moskovadan ''Rus romancı Voynoviç Putin döneminin sonu hakkında konuşuyor'' başlıklı bir rapor sunuyor.

"Yazar Vladimir Voynoviç onlarca yılını Rusyanın bürokrasisi ve güç yapısını eleştiri tahtasına oturtarak - ve bazen de Rusyanın geleceği hakkında esrarengiz tahminlerde bulunarak geçirdi. Sovyet yetkilileri onu 1980'de vatandaşlıktan çıkararak ve sürgün ederek cezalandırdı.

Altı yıl sonra "Moscova 2042" romanını sürgünden yayınladı. Roman, daha önceleri Almanyada görev yapmış eski bir KGB ajanı tarafından yönetilen Sovyet-sonrası çökmüş Rusyayı tasvir ediyor. Almanyada konuşlandırılmış eski ajan Vladimir Putin'in iktidara gelmesinden yıllar önceydi. 1990'da, şu anda 79 yaşında olan, Voynoviç Rusyaya döndü. Geçen hafta Los Angeles Times ile Putin karşıtı protesto hareketini değerlendirmek için bir araya geldi.

- 1986'da Rusyada Putinin iktidara yükseleceğini nasıl tahmin edebildiniz?

- Sovyetler kendi köhneliği ve çürüyüşünde boğulurken KGB'nin adım atma ve kontrolü ele alma zamanının geldiği duygusuna kapılmıştım.

Tarihleri boyu [Komunist] Partiye sadıktılar fakat aynı anda parti yöneticilerinden daha eğitimli ve daha çıkarcıydılar....Ve sadakatları için daha yüksek bir fiyat talebine cesaret edebilecekleri bir zamanın geleceğini hissettim.

- Putin'in Birleşik Rusya Partisiyle, kitabınızdaki yönetimdeki parti olan CPGB [Devlet Güvenliği Komunist Partisi] arasında ortak noktalar buluyormusunuz?

- Tabi ki buluyorum. Birleşik Rusya, kitabımdaki CPGB yapısında bir parti, eski Komunist Partisi üyelerinden ve eski KGB ajanlarından oluşmuş, hiçbirinin yükselme motivasyonu veya maddi ve parasal bir kazanç dürtüsü olmaksızın herhangi bir düşüncesini ortaya çıkarmadığı.

İnsanlar onları üçkağıtçılar ve hırsızlar partisi olarak adlandırıyor. Onlar şu anda her ne yaparlarsa yapsınlar, bütün hırsızları ortaya çıkarıp görevlerinden azletseler bile artık bu damgayı ebediyen taşıyacaklar...Ve bundan sonra yapacakları her bir hareket durumlarını iyileştirmeyecek tam tersine daha da kötüye götürecek.

- Putin Sovyetler Birliğini yeniden mi oluşturuyor?

- Pek te değil. Eski Sovyet-tipi siyasal yapılar oluşturuyorlar çünkü ülkeyi yönetip kontrol edebilecekleri, kendi aralarında paylaşabilecekleri ve muazzam zenginlik ve kaynaklarını apartabileceklerini düşündükleri bildikleri tek yol bu. 80 lerde [Rus nükler bilim adamı-sonradan muhalif olan Andrei] Sakharov'un KGB, ifsadın olmadığı tek devlet organı demesini hatırlıyorum. Şimdi onun bir şekilde onlar hakkında yanıldığını söyleyebiliriz.

- Putin neyi yanlış yaptı? Başladığında aşırı popülerdi. Hala Martta başkan seçilmeye yetecek popüleriteye de hükmediyor, değilmi?

- Doğrusu, bundan kuşku duymaya başladım. Putin'in asıl problemi şudur ki meşru olabilmesi için kesinlikle adil bir seçim kazanması gerekiyor, fakat asla adil bir seçim olamaz çünkü onun rakipleri onun plan ve yönetimi çerçevesinde alındılar.

1999'da Putin az veya çok zamanıyla bağlantılıydı, fakat on yıllık süre boyunca bir lider olarak sanki bilgisayar çağındaki bir daktilo gibi tamamen modası geçti.

Her gece televizyonlara çıkmaya, hükümetin bakanlarına emekli maaşlarını yükseltmelerini, insanları yangından kurtarmayı ve böyle şeyleri emretmeye devam etti durdu. Ve halk bundan hoşlandı, fakat bu yıllarca sürdü durdu. Ve sonra diğer adam [Başkan Dmitry Medvedev] katıldı. Her gece birbiri ardına aynı eski şeyleri ufak farklılıklarla yaptı...Ve sonunda iki lider yerlerini karşılıklı değiştirmeyi dört yıl önce kurgulamış olduklarını itiraf ettiler. Ve bu onların bozgununun başlangıcı oldu.

- Niçin geçen Aralık muhallefet miting katılımları aniden bu kadar çok insan topladı?

- Evvelki [2007] meclis seçimleri Aralıktaki geçen seçimden çok daha adil olmadığına inanılıyor. Halk bunu görmüştü de, ama mutfaklarında oturdular ve kendi kendilerine homurdandılar...Fakat şimdi internet ve Facebook gibi sosyal ağlar bütün bu bireysel mutfakları ortak büyük bir mutfağa çevirdi ve halk kızgınlıklarında ve öfkelerinde yalnız olmadıklarını gördü.

- Putin'in işleri tersine çevirebileceğini düşünüyormusunuz?

- Eğer 100.000 kuvvetinde bir gösterinin kendini devirecek büyüklükte olmadığını, protestolara katılmamış olan milyonların kendi tarafında olduğunu düşünüyorsa Putin yine büyük bir hata yapıyor demektir.

- Eğer Putin karşı hareketi kuvvetle bastırmaya karar verirse ne olur?

- Eğer Putin yerinde kalıp, büyüyen halk direncini şiddetle karşılık vermeyi seçerse, ülke için çok kötü olur, fakat Putin için daha da kötü olur.

Ordudaki ve polisteki ruh halini biliyorum. Gerçek bir krizde Putini savunmayacaklardır. Ve Putin'in zengin arkadaşları onun yardımına gelmekte acale etmiyeceklerdir, eminim.

- Putin'e ne kadar ömür biçiyorsunuz?

- 1991 deki [Sovyet lider Mihail Gorbaçov'a karşı] Ağustos darbesinde demiştim ... bir ay sürmeyecek. Üç gün sürdü. Şimdi benim öngörüm Putin en iyimser tahminle Rusyanın idarecisi olarak iki yıl sürmeyecek. Fakat ben onun seçilebileceğini de sanmıyorum zaten.

[1] photo from article